تصویربرداری سه‌بعدی در دندانپزشکی چیست؟

گاهی یک عکس معمولی دندان همه چیزی را که دندانپزشک باید ببیند نشان نمی‌دهد. ریشه‌ها ممکن است روی هم بیفتند، مسیر عصب داخل استخوان مشخص نباشد یا ضخامت استخوان فک از روی یک تصویر تخت درست دیده نشود. در این شرایط، تصویربرداری سه‌بعدی در دندانپزشکی می‌تواند اطلاعات بیشتری بدهد. رایج‌ترین روش برای این کار CBCT است. این اسکن از زاویه‌های مختلف تصویر می‌گیرد و بعد رایانه نمای سه‌بعدی فک و دندان‌ها را می‌سازد. دندانپزشک می‌تواند تصویر را بچرخاند، برش‌های مختلف را ببیند و فاصله بخش‌های مهم را اندازه بگیرد. این دقت هنگام برنامه‌ریزی ایمپلنت، پیدا کردن دندان نهفته یا بررسی یک مشکل پیچیده در ریشه مفید است. با این حال، CBCT یک آزمایش همیشگی و لازم برای همه مراجعه‌ها نیست. چون در آن از پرتو ایکس استفاده می‌شود، دندانپزشک باید فقط وقتی آن را درخواست کند که اطلاعات اضافه اسکن روی تشخیص یا انتخاب درمان اثر واقعی و روشن داشته باشد.

تصویربرداری سه‌بعدی در دندانپزشکی یک نام کلی است، اما وقتی درباره استخوان فک، ریشه دندان و مسیر عصب صحبت می‌کنیم معمولا منظور اسکن CBCT است. عبارت CBCT کوتاه‌شده توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی است. دستگاه در زمان کوتاهی دور سر بیمار می‌چرخد و تعداد زیادی تصویر دو‌بعدی از زاویه‌های مختلف ثبت می‌کند. نرم‌افزار این تصویرها را کنار هم می‌گذارد و یک حجم سه‌بعدی می‌سازد. نتیجه شبیه یک عکس ساده نیست؛ دندانپزشک می‌تواند داخل این حجم را در جهت‌های مختلف بررسی کند و به برش‌های بسیار نازک برسد. این ویژگی برای دیدن رابطه ریشه دندان با عصب فک، اندازه‌گیری عرض و ارتفاع استخوان یا پیدا کردن ضایعه‌ای که در عکس معمولی پنهان مانده مفید است. CBCT با اسکن داخل دهانی فرق دارد. اسکن داخل دهانی بیشتر شکل سطح دندان و لثه را ثبت می‌کند، اما CBCT اطلاعات بخش‌های سخت و داخلی مانند استخوان و ریشه را نشان می‌دهد. گاهی این دو داده کنار هم استفاده می‌شوند، ولی هیچ‌کدام جای دیگری را در همه درمان‌ها نمی‌گیرد.

انجام CBCT معمولا ساده، بدون درد و کوتاه است. بیشتر دستگاه‌ها به شکلی طراحی شده‌اند که بیمار می‌ایستد یا می‌نشیند و سر او در جای مشخص قرار می‌گیرد. لازم نیست چیزی وارد دهان شود، جز یک تکیه‌گاه کوچک که کمک می‌کند سر در وضعیت درست بماند. بخش اصلی کار این است که بیمار برای چند ثانیه کاملا بی‌حرکت بماند. حرکت سر می‌تواند تصویر را تار کند و گاهی باعث شود اسکن دوباره انجام شود. اپراتور پیش از شروع، وضعیت سر و محدوده تصویربرداری را تنظیم می‌کند تا فقط قسمت مورد نیاز ثبت شود. کل زمان حضور کنار دستگاه ممکن است چند دقیقه باشد، اما ثبت تصویر معمولا بسیار کوتاه‌تر است. بعد از پایان اسکن نیز استراحت یا مراقبت خاصی لازم نیست. بیمار می‌تواند کارهای روزانه خود را ادامه دهد. اطلاعات اسکن به رایانه فرستاده می‌شود و دندانپزشک یا متخصص رادیولوژی دهان و فک آن را بررسی می‌کند. نتیجه فقط یک تصویر زیبا نیست؛ تفسیر درست آن به دانش و تجربه نیاز دارد.

برای CBCT معمولا نیازی به ناشتا بودن یا مصرف داروی خاص نیست. مهم‌ترین کار این است که هر وسیله فلزی نزدیک سر و گردن برداشته شود. گوشواره، گردنبند، عینک، گیره مو و وسایل مشابه می‌توانند روی تصویر خط و سایه ایجاد کنند. اگر پروتز متحرک یا وسیله دهانی دارید، اپراتور می‌گوید که آن را خارج کنید یا نه. پیش از اسکن حتما احتمال بارداری را اعلام کنید تا دندانپزشک ضرورت تصویربرداری و زمان مناسب را دوباره بررسی کند. سابقه بیماری، وجود ایمپلنت یا قطعات فلزی در فک نیز باید گفته شود، چون فلز می‌تواند بخشی از تصویر را خراب کند. اگر از فضای بسته می‌ترسید، معمولا جای نگرانی زیادی نیست؛ CBCT مانند تونل سی‌تی‌اسکن پزشکی نیست و اطراف سر باز می‌ماند. لباس معمولی مناسب است و تزریق ماده حاجب هم در تصویربرداری رایج دندانپزشکی لازم نیست. رعایت همین نکات ساده کمک می‌کند تصویر با کیفیت مناسب ثبت شود و احتمال تکرار اسکن پایین بیاید.

اپراتور ارتفاع دستگاه را تنظیم می‌کند و از بیمار می‌خواهد چانه یا پیشانی را روی تکیه‌گاه قرار دهد. سپس سر با کمک نگهدارنده‌های نرم ثابت می‌شود. ممکن است لازم باشد بیمار یک قطعه کوچک را آرام گاز بگیرد تا فک در مرکز دستگاه بماند. وقتی اسکن شروع می‌شود، بازوی دستگاه بدون تماس با صورت یک دور یا بخشی از دور را اطراف سر حرکت می‌کند. بیمار هیچ اشعه، گرما یا درد خاصی احساس نمی‌کند و فقط باید نفس عادی بکشد و تکان نخورد. صدای دستگاه معمولا کم است. بسته به اندازه ناحیه مورد بررسی و نوع دستگاه، تصویربرداری چند ثانیه تا کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد. اپراتور در فاصله امن قرار دارد و بیمار را می‌بیند. اگر حرکت ناگهانی رخ دهد، کیفیت تصویر پایین می‌آید. به همین دلیل بهتر است پیش از شروع، حالت بدن راحت باشد. پایان کار سریع است و دستگاه یا اپراتور اعلام می‌کند که می‌توانید سر را حرکت دهید و از جای خود بیرون بیایید.

دستگاه پس از ثبت تصویرها، آن‌ها را به یک فایل سه‌بعدی تبدیل می‌کند. دندانپزشک می‌تواند این فایل را از روبه‌رو، کنار و بالا ببیند یا برش‌های باریک از ناحیه مورد نظر تهیه کند. برای نمونه، در برنامه‌ریزی کاشت دندان می‌توان عرض و ارتفاع استخوان را اندازه گرفت و محل تقریبی عصب را مشخص کرد. در بررسی دندان نهفته نیز جهت قرارگیری دندان و ارتباط آن با ریشه دندان‌های کناری بهتر دیده می‌شود. با وجود این امکانات، نتیجه CBCT باید همراه با معاینه و سابقه بیمار تفسیر شود. هر نقطه روشن یا تیره نشانه بیماری نیست و تصویر به تنهایی درمان را تعیین نمی‌کند. گاهی دندانپزشک برای گزارش کامل‌تر اسکن را به متخصص رادیولوژی دهان و فک می‌فرستد. اگر محدوده اسکن وسیع باشد، همه بخش‌های دیده‌شده باید بررسی شوند، حتی اگر علت اصلی تصویربرداری فقط یک دندان بوده باشد. این کار احتمال نادیده ماندن یافته‌های مهم را کم می‌کند. گزارش نهایی نیز باید با زبان روشن توضیح داده شود تا بیمار دلیل تصمیم درمانی را بفهمد.

کاربرد CBCT به نیاز بیمار و سوالی بستگی دارد که دندانپزشک می‌خواهد پاسخ آن را پیدا کند. هدف این نیست که برای هر مشکل یک اسکن سه‌بعدی گرفته شود. در بسیاری از معاینه‌ها، عکس‌های داخل دهانی یا پانورامیک اطلاعات کافی می‌دهند. زمانی CBCT ارزش بیشتری پیدا می‌کند که ساختارها روی هم افتاده باشند، اندازه‌گیری سه‌بعدی لازم باشد یا مسیر درمان به دانستن فاصله دقیق ریشه، عصب و استخوان وابسته باشد. اندازه محدوده اسکن نیز باید متناسب با همان سوال انتخاب شود. برای بررسی یک دندان، تصویربرداری از کل صورت منطقی نیست و میدان کوچک‌تر می‌تواند پرتو کمتری به بیمار برساند. دندانپزشک پیش از درخواست اسکن باید معاینه کند، عکس‌های قبلی را ببیند و مشخص کند چه اطلاعاتی کم است. کاربردهای زیر از رایج‌ترین موارد استفاده هستند، اما تصمیم نهایی برای هر بیمار جداگانه گرفته می‌شود. اگر پاسخ اسکن مسیر درمان را عوض نکند، معمولا روش ساده‌تر انتخاب منطقی‌تری خواهد بود.

یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربردهای CBCT بررسی استخوان پیش از ایمپلنت است. دندانپزشک باید بداند استخوان در محل مورد نظر چه عرض و ارتفاعی دارد و عصب فک یا فضای سینوس تا آن ناحیه چقدر فاصله دارد. این اطلاعات به انتخاب طول، قطر و زاویه مناسب پایه ایمپلنت کمک می‌کند. در بعضی بیماران مشخص می‌شود که استخوان کافی نیست و باید درباره پیوند استخوان یا روش جایگزین تصمیم گرفت. در برخی درمان‌ها، داده CBCT با اسکن سطح دندان ترکیب می‌شود تا موقعیت پیشنهادی ایمپلنت روی مدل دیجیتال بررسی شود. این روند در ایمپلنت دیجیتال نقش مهمی دارد، اما به معنی حذف کامل خطا یا تضمین نتیجه نیست. سلامت لثه، کیفیت استخوان، مهارت درمانگر و همکاری بیمار همچنان مهم هستند. همچنین همه درمان‌های ایمپلنت به یک میدان تصویربرداری بزرگ نیاز ندارند و محدوده اسکن باید فقط بخش لازم را پوشش دهد. نتیجه اسکن باید کنار معاینه لثه و وضعیت عمومی سلامت بیمار دیده شود.

در دندان نهفته، عکس دو‌بعدی گاهی نشان می‌دهد دندان در کدام ناحیه قرار دارد، اما رابطه دقیق آن با ریشه دندان کناری یا عصب فک روشن نیست. CBCT می‌تواند جهت قرارگیری دندان، عمق آن و نزدیکی به ساختارهای حساس را بهتر نشان دهد. این اطلاعات به جراح کمک می‌کند مسیر مناسب‌تری برای دسترسی انتخاب کند و خطرهای احتمالی را پیش از عمل بشناسد. برای دندان عقل پایین، توجه به فاصله ریشه‌ها با کانال عصب اهمیت زیادی دارد. با این حال، CBCT برای همه دندان‌های عقل لازم نیست. اگر عکس پانورامیک پاسخ کافی بدهد و نشانه‌ای از نزدیکی پرخطر دیده نشود، ممکن است اسکن سه‌بعدی اطلاعات تازه‌ای به درمان اضافه نکند. در جراحی‌های فک، بررسی کیست‌ها، شکستگی‌ها یا ناهنجاری‌های استخوانی نیز از این تصویر استفاده می‌شود. تصمیم باید بر اساس معاینه، علایم، عکس اولیه و اثر نتیجه اسکن بر برنامه درمانی باشد. داشتن تصویر دقیق‌تر به معنی حذف کامل عوارض جراحی نیست، اما برنامه‌ریزی را روشن‌تر می‌کند.

در درمان ریشه، عکس معمولی هنوز ابزار اصلی است، اما بعضی مشکلات پیچیده با آن کامل دیده نمی‌شوند. کانال اضافه، شکستگی مشکوک ریشه، تحلیل ریشه، ضایعه‌ای که علت آن مشخص نیست یا دردی که پس از درمان ادامه دارد می‌تواند دلیل بررسی بیشتر باشد. میدان کوچک CBCT در این شرایط برش‌های دقیق‌تری از همان دندان می‌دهد. با این حال، وجود روکش فلزی، پرکردگی یا پست داخل دندان ممکن است خط و سایه ایجاد کند و تفسیر را سخت‌تر سازد. به همین دلیل اسکن همیشه پاسخ قطعی نمی‌دهد. در آسیب‌های صورت و دندان نیز CBCT می‌تواند شکستگی استخوان یا جابه‌جایی دندان را بهتر نشان دهد، اما وضعیت اورژانسی بیمار و نوع آسیب تعیین می‌کند چه تصویری مناسب‌تر است. دندانپزشک باید فایده اطلاعات تازه را با میزان پرتو و هزینه مقایسه کند. اگر عکس ساده و معاینه برای تصمیم درمانی کافی باشد، گرفتن اسکن سه‌بعدی ضرورتی ندارد. انتخاب میدان کوچک‌تر در این موارد می‌تواند جزئیات لازم را با پرتو کمتر فراهم کند.

در ارتودنسی، CBCT می‌تواند موقعیت دندان‌های نهفته، ارتباط ریشه‌ها با استخوان و بعضی ناهنجاری‌های فکی را نشان دهد. با این حال، برای همه بیماران ارتودنسی و به شکل روتین توصیه نمی‌شود. بیشتر برنامه‌های معمول با معاینه، عکس‌های استاندارد و مدل دندان‌ها قابل انجام هستند. اسکن سه‌بعدی زمانی مطرح می‌شود که یک سوال مشخص وجود داشته باشد و پاسخ آن در روش‌های کم‌پرتو‌تر پیدا نشود. در بررسی مفصل فک نیز CBCT بیشتر بخش استخوانی مفصل را نشان می‌دهد. برای دیدن بافت نرم و دیسک مفصل، ممکن است روش دیگری مانند ام‌آر‌آی مناسب‌تر باشد. این تفاوت مهم است، چون هر دستگاه نوع خاصی از اطلاعات را ثبت می‌کند. انتخاب تصویربرداری باید بر اساس علایم بیمار انجام شود، نه صرفا به دلیل جدید بودن فناوری. اگر درد فک، صدا یا محدودیت باز شدن دهان دارید، معاینه اولین قدم است و بعد دندانپزشک مشخص می‌کند آیا تصویربرداری لازم است یا نه. عکس مناسب باید همان بخشی را نشان دهد که به توضیح علت مشکل کمک می‌کند.

نام روش‌های تصویربرداری گاهی باعث سردرگمی می‌شود. عکس پانورامیک یا OPG یک نمای دو‌بعدی و کلی از فک و دندان‌ها می‌دهد. این عکس سریع و برای بسیاری از بررسی‌های اولیه کافی است، اما عمق و ضخامت استخوان را مستقیم نشان نمی‌دهد. CBCT نمای سه‌بعدی از بافت‌های سخت می‌سازد و برای اندازه‌گیری و دیدن رابطه ساختارها مناسب‌تر است، ولی پرتو آن از عکس ساده بیشتر است. سی‌تی‌اسکن پزشکی نیز تصویر سه‌بعدی می‌دهد و در بررسی گسترده صورت، تروما یا بافت‌های مختلف کاربرد دارد. CBCT معمولا برای دندان و فک بهینه شده و در بسیاری از کاربردهای دندانپزشکی پرتو کمتری از سی‌تی‌اسکن پزشکی دارد، اما این مقدار به دستگاه و تنظیمات بستگی دارد. اسکن داخل دهانی اصلا عکس پرتو ایکس نیست؛ دوربین کوچکی سطح دندان و لثه را ثبت می‌کند و برای طراحی روکش، لمینت یا مدل دیجیتال مفید است. در قالب‌گیری دیجیتال دندان از همین روش سطحی استفاده می‌شود، نه CBCT.

روش	چه چیزی نشان می‌دهد؟	کاربرد رایج	پرتو ایکس
عکس پانورامیک	نمای کلی دو‌بعدی فک و دندان‌ها	بررسی اولیه دندان‌ها و استخوان	دارد
CBCT	نمای سه‌بعدی بافت‌های سخت	ایمپلنت، دندان نهفته و مشکلات پیچیده	دارد
سی‌تی‌اسکن پزشکی	بررسی گسترده‌تر سر، صورت و بافت‌ها	تروما و شرایط بیمارستانی	دارد
اسکن داخل دهانی	سطح دندان و لثه	مدل دیجیتال، روکش و طراحی درمان	ندارد

مزیت اصلی CBCT این است که دندانپزشک می‌تواند ساختارهای فک و دندان را بدون روی هم افتادن لایه‌ها ببیند. اندازه‌گیری‌ها دقیق‌تر می‌شوند و بعضی مسیرهای پنهان، مانند کانال عصب یا ریشه دندان نهفته، بهتر دیده می‌شوند. این اطلاعات می‌تواند برنامه درمان را روشن‌تر کند و در برخی جراحی‌ها به انتخاب مسیر امن‌تر کمک کند. با این حال، تصویر سه‌بعدی به معنی تشخیص بی‌نقص نیست. حرکت بیمار، قطعات فلزی و تنظیم نادرست دستگاه می‌توانند تصویر را خراب کنند. CBCT بافت نرم را مانند ام‌آر‌آی نشان نمی‌دهد و برای هر مشکل مناسب نیست. تفسیر حجم زیادی از تصویر نیز به آموزش نیاز دارد. مهم‌تر از همه، این روش از پرتو ایکس استفاده می‌کند. مقدار پرتو معمولا از سی‌تی‌اسکن پزشکی کمتر است، اما از بسیاری از عکس‌های ساده دندان بیشتر است. بنابراین فایده اسکن باید بیشتر از خطر احتمالی آن باشد. میدان تصویربرداری کوچک، تنظیم مناسب دستگاه و جلوگیری از تکرار اسکن به کاهش پرتو کمک می‌کند.

تصویر برداری سه بعدی زمانی ارزش دارد که عکس معمولی نتواند رابطه بخش‌های مختلف فک و دندان را به‌خوبی نشان دهد. در این روش، دندانپزشک می‌تواند تصویر را از زاویه‌های مختلف ببیند و برش‌های باریک از ناحیه مورد نظر تهیه کند. این قابلیت کمک می‌کند محل ریشه، مسیر عصب، مقدار استخوان و موقعیت دندان نهفته با جزئیات بیشتری بررسی شود. نتیجه این بررسی ممکن است برنامه درمان را روشن‌تر کند و احتمال روبه‌رو شدن با یافته‌های پیش‌بینی‌نشده را کاهش دهد. البته مزایای CBCT به این معنی نیست که برای همه بیماران لازم است یا همیشه تشخیص قطعی می‌دهد. ارزش واقعی آن زمانی مشخص می‌شود که یک سوال درمانی روشن وجود داشته باشد و اطلاعات سه‌بعدی بتواند تصمیم دندانپزشک را تغییر دهد. دیدن تصویر همچنین گفت‌وگوی بیمار و دندانپزشک را ساده‌تر می‌کند و به بیمار کمک می‌کند دلیل انتخاب درمان را بهتر بفهمد. مهم‌ترین مزایای این روش را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• نمای سه‌بعدی و واضح‌تر: ریشه‌ها، استخوان و ساختارهای اطراف بدون روی هم افتادن لایه‌ها دیده می‌شوند و بررسی ناحیه پیچیده آسان‌تر می‌شود.
• اندازه‌گیری دقیق‌تر استخوان: عرض و ارتفاع استخوان فک قابل اندازه‌گیری است و دندانپزشک می‌تواند برنامه درمانی مناسب‌تری انتخاب کند.
• مشخص شدن مسیر عصب و سینوس: فاصله محل درمان با کانال عصب یا فضای سینوس بهتر دیده می‌شود و برنامه‌ریزی جراحی با اطلاعات بیشتری انجام می‌گیرد.
• کمک به تشخیص مشکلات پنهان: بعضی دندان‌های نهفته، تحلیل ریشه، شکستگی‌ها یا ضایعات استخوانی که در عکس ساده واضح نیستند بهتر بررسی می‌شوند.
• برنامه‌ریزی روشن‌تر درمان: دندانپزشک می‌تواند پیش از شروع درمان مسیر کار را دقیق‌تر بررسی کند و توضیح قابل فهم‌تری به بیمار بدهد.

تصویر برداری دیجیتال سه‌بعدی در کنار مزایا، محدودیت‌هایی هم دارد و نباید آن را جایگزین همه عکس‌های دندانپزشکی دانست. CBCT از پرتو ایکس استفاده می‌کند و مقدار پرتو آن معمولا از عکس‌های ساده دندان بیشتر است. مقدار دقیق اشعه به دستگاه، اندازه محدوده اسکن و کیفیت انتخاب‌شده بستگی دارد. همچنین حرکت بیمار یا وجود قطعات فلزی می‌تواند روی تصویر خط و سایه ایجاد کند و بخشی از اطلاعات را بپوشاند. این روش بیشتر برای دیدن دندان و استخوان مناسب است و بافت نرم را مانند ام‌آر‌آی نشان نمی‌دهد. نتیجه اسکن نیز باید همراه با معاینه، سابقه بیمار و تصاویر دیگر تفسیر شود. هزینه تصویربرداری نیز معمولا از عکس ساده بیشتر است و ممکن است همه مراکز به دستگاه یا متخصص تفسیر آن دسترسی نداشته باشند. به همین دلیل، درخواست اسکن فقط زمانی منطقی است که اطلاعات آن بتواند روی تشخیص یا درمان اثر بگذارد. مهم‌ترین معایب و محدودیت‌های این روش عبارت‌اند از:

• پرتو بیشتر از عکس‌های ساده: CBCT بدون اشعه نیست و باید با کوچک‌ترین میدان مناسب و فقط در صورت نیاز انجام شود.
• مناسب نبودن برای همه بیماران: کودکان و افراد باردار به ارزیابی دقیق‌تری نیاز دارند و ضرورت اسکن باید پیش از انجام دوباره بررسی شود.
• خطای تصویر بر اثر حرکت: تکان خوردن سر هنگام اسکن می‌تواند تصویر را تار کند و در بعضی موارد نیاز به تکرار تصویربرداری ایجاد شود.
• ایجاد سایه به دلیل فلز: روکش، بریج، ایمپلنت و وسایل فلزی ممکن است خطوط مزاحم ایجاد کنند و دیدن ناحیه مورد نظر را سخت‌تر سازند.
• نمایش ضعیف‌تر بافت نرم: CBCT برای استخوان و دندان مناسب است، اما برای بررسی بعضی بافت‌های نرم روش‌هایی مانند ام‌آر‌آی اطلاعات بیشتری می‌دهند.
• نیاز به تفسیر تخصصی: وجود تصویر سه‌بعدی به تنهایی کافی نیست و نتیجه باید توسط فرد آموزش‌دیده و در کنار معاینه تفسیر شود.

CBCT زمانی لازم نیست که معاینه و عکس‌های کم‌پرتو‌تر پاسخ سوال درمانی را داده باشند. برای یک پوسیدگی معمولی، بررسی دوره‌ای، بسیاری از درمان‌های ریشه ساده یا کنترل عمومی، عکس داخل دهانی و پانورامیک ممکن است کافی باشد. جدیدتر بودن دستگاه دلیل بهتر بودن آن برای همه موقعیت‌ها نیست. تصویربرداری باید بر اساس یک سوال روشن درخواست شود؛ مثلا محل دقیق عصب کجاست یا عرض استخوان برای درمان کافی است. اگر نتیجه اسکن هیچ تغییری در تصمیم ایجاد نمی‌کند، انجام آن فایده زیادی ندارد. همچنین نباید CBCT را فقط به درخواست بیمار و برای اطمینان بیشتر انجام داد، مگر اینکه دندانپزشک دلیل پزشکی آن را تایید کند. بررسی عکس‌های قبلی می‌تواند از تصویربرداری دوباره جلوگیری کند. در بعضی موارد نیز روش دیگری اطلاعات مناسب‌تری می‌دهد؛ برای نمونه ام‌آر‌آی برای بافت نرم مفصل فک کاربرد بیشتری دارد. انتخاب درست به نوع مشکل، سن، علایم، سابقه درمان و کیفیت تصاویر موجود بستگی دارد. پرسیدن دلیل درخواست اسکن حق بیمار است و پاسخ باید ساده و مشخص باشد.

تصویربرداری سه‌بعدی در دندانپزشکی زمانی مفید است که دندانپزشک برای دیدن ریشه، استخوان، مسیر عصب یا موقعیت دندان نهفته به اطلاعاتی بیشتر از عکس معمولی نیاز داشته باشد. CBCT در مدت کوتاهی تصویرهایی از زاویه‌های مختلف می‌گیرد و نرم‌افزار آن‌ها را به نمای سه‌بعدی تبدیل می‌کند. این روش می‌تواند برنامه‌ریزی ایمپلنت، بررسی دندان نهفته و ارزیابی بعضی مشکلات پیچیده درمان ریشه را دقیق‌تر کند. در مقابل، برای همه بیماران و همه درمان‌ها لازم نیست. مقدار پرتو، اندازه محدوده اسکن، سن بیمار و تاثیری که نتیجه بر تصمیم درمانی دارد باید در نظر گرفته شود. بیمار نیز با اعلام بارداری، همراه آوردن تصاویر قبلی، برداشتن وسایل فلزی و بی‌حرکت ماندن هنگام اسکن به ایمنی و کیفیت بهتر کمک می‌کند. بهترین استفاده از CBCT زمانی است که یک سوال درمانی روشن وجود داشته باشد و تصویر سه‌بعدی واقعا بتواند پاسخ آن را بهتر از روش‌های ساده‌تر نشان دهد. اگر درباره ضرورت اسکن تردید دارید، دلیل آن و گزینه‌های دیگر را از دندانپزشک بپرسید.

منابع علمی