ایمپلنت برای افراد دیابتی با کنترل مناسب قند، پس از بررسی دقیق، در بسیاری از موارد قابل انجام است. سلامت لثه، سابقه عفونت، مصرف سیگار، داروها و توان ترمیم زخم در تصمیمگیری نقش دارند. اگر دیابت کنترلنشده باشد، درمان انتخابی ممکن است تا پایدارشدن وضعیت به تعویق بیفتد. هیچ عدد ثابتی برای همه بیماران وجود ندارد و نتیجه آزمایش باید همراه با شرایط فردی توسط پزشک و دندانپزشک تفسیر شود.
ایمپلنت برای افراد دیابتی و تاثیر دیابت بر درمان
پس از قراردادن پایه ایمپلنت در فک، بدن باید اطراف آن بافت استخوانی پایدار بسازد. فرایندی که به آن جوشخوردن استخوان و ایمپلنت گفته میشود. کنترل نامناسب قند میتواند بعضی مسیرهای ترمیم، جریان خون بافتهای ریز و عملکرد سلولهای دفاعی را مختل کند و در نتیجه زمان ترمیم را طولانیتر یا پاسخ بافت به عفونت را ضعیفتر سازد. از سوی دیگر، دیابت با بیماری لثه ارتباط دوطرفه دارد و التهاب کنترلنشده لثه میتواند محیط اطراف ایمپلنت را نامناسب کند. اهمیت این موضوع بیشتر در پیگیری بلندمدت دیده میشود. زیرا موفقیت فقط به باقیماندن پایه در استخوان محدود نیست و سلامت لثه، نبود التهاب پایدار، امکان تمیزکردن و عملکرد مناسب روکش نیز باید حفظ شود. با این حال، مرورهای علمی نشان دادهاند که در بیماران دارای کنترل مناسب بیماری، درمان ایمپلنت میتواند نتایج قابل قبول داشته باشد. این شواهد نباید بهصورت تضمین شخصی تفسیر شوند، چون شدت دیابت، مدت ابتلا، عوارض همراه و وضعیت دهان در افراد متفاوت است. ارتباط دیابت و جوش خوردن ایمپلنت به مدت و کیفیت کنترل قند، التهاب و عوامل دیگری مانند سیگار نیز وابسته است.
نقش آزمایش HbA1c
HbA1c تصویری تقریبی از میانگین قند خون در چند ماه گذشته میدهد و برای بررسی روند کنترل دیابت مفید است، اما نباید به یک مرز ثابت و یکسان برای همه بیماران تبدیل شود. نوع دیابت، داروها، احتمال افت قند، بیماریهای کلیوی یا قلبی، سابقه دیرترمیمشدن زخم، عفونت فعال، وضعیت لثه و پیچیدگی جراحی همگی میتوانند برداشت دندانپزشک از این عدد را تغییر دهند. نتیجه قدیمی آزمایش نیز ممکن است وضعیت روز درمان را نشان ندهد. در مواردی که کنترل بیماری مبهم است یا جراحی گستردهتری پیشبینی میشود، هماهنگی با پزشک معالج میتواند به بررسی ایمنتر کمک کند. هدف از این هماهنگی دریافت یک اجازه کلی و بیقید نیست. بلکه باید مشخص شود وضعیت مربوط به کنترل قند چقدر پایدار است، برنامه غذا و دارو در روز درمان چگونه حفظ میشود و آیا عارضهای وجود دارد که نیازمند تغییر زمان یا وسعت درمان باشد. به همین دلیل، انتخاب یا رد ایمپلنت تنها با دیدن یک عدد در برگه آزمایش علمی نیست. عبارت قند خون مناسب برای ایمپلنت به یک عدد ثابت اشاره ندارد و باید با سابقه درمان و نظر پزشک تفسیر شود.بررسیهای لازم پیش از درمان
بررسی پیش از درمان از گفتوگو درباره سابقه پزشکی آغاز میشود و فقط به تصویربرداری فک محدود نیست. دندانپزشک باید بداند بیمار چه نوع دیابتی دارد، چه داروهایی مصرف میکند، کنترل قند در ماههای اخیر چگونه بوده و آیا سابقه افت شدید قند، عفونت مکرر یا دیرترمیمشدن زخم وجود داشته است. سپس دهان از نظر پوسیدگی، التهاب و خونریزی لثه، جرم، عفونت دندان، کیفیت بهداشت و فضای لازم برای روکش بررسی میشود. حجم و شکل استخوان، محل عصب و سینوس و رابطه دندانهای دو فک نیز در طرح درمان نقش دارند. اگر بیماری لثه فعال یا عفونت درماننشده وجود داشته باشد، معمولا ابتدا باید آن مشکل کنترل شود. توانایی بیمار برای تمیزکردن اطراف روکش و حضور در ویزیتهای نگهداری نیز مهم است. زیرا مراقبت بلندمدت بخشی از خود درمان است، نه اقدامی فرعی که فقط هنگام درد انجام شود. بررسی این مجموعه دادهها از تصمیم عجولانه و درمان یکسان برای بیماران متفاوت جلوگیری میکند. اگر بیماری قلبی نیز وجود داشته باشد، ارزیابی ایمپلنت برای بیماران قلبی باید با اطلاع از داروها و هماهنگی پزشک انجام شود.مراحل کلی درمان
مراحل کلی با بررسی پزشکی و دهانی، تصویربرداری مناسب و طراحی محل پایه آغاز میشود. اگر التهاب لثه، پوسیدگی یا عفونت وجود داشته باشد، کنترل آن پیش از جراحی در اولویت قرار میگیرد. در روز درمان، حفظ برنامه غذا و داروی دیابت اهمیت دارد و هر تغییری باید با توصیه پزشک انجام شود. بیمار نباید خودسرانه دارو یا انسولین را قطع کند. پایه ایمپلنت با روش جراحی متناسب با شرایط استخوان قرار میگیرد و سپس دوره ترمیم آغاز میشود. زمان اتصال قطعه میانی و روکش در همه افراد یکسان نیست و به پایداری اولیه، کیفیت استخوان، نیاز یا عدم نیاز به پیوند و پاسخ بافت بستگی دارد. روکش موقت یا قرار دادن فوری روکش نیز گزینه همگانی نیست. پس از ساخت روکش نهایی، تنظیم تماس دندانها، آموزش تمیزکردن و برنامه نگهداری انجام میشود. در بیمار دیابتی ممکن است دندانپزشک فاصله ویزیتها را براساس خطر فردی تنظیم کند، اما اصل درمان همان کنترل عوامل خطر و پیگیری منظم است و رعایت مراقبتهای بعد از ایمپلنت دندان ادامه منطقی همین مسیر محسوب میشود.چه عواملی خطر را بیشتر میکنند؟
کنترل ناپایدار قند تنها عامل خطر نیست و معمولا چند عامل همزمان نتیجه درمان را تحت تاثیر قرار میدهند. سیگار میتواند خونرسانی و ترمیم بافت را مختل کند و همراهشدن آن با دیابت نگرانی را بیشتر سازد. بیماری فعال لثه، پلاک فراوان، سابقه التهاب اطراف ایمپلنت، عفونت درماننشده، دندانقروچه، کیفیت یا حجم ناکافی استخوان و ناتوانی در رعایت بهداشت نیز باید در بررسی وارد شوند. بعضی داروها و بیماریهای همراه میتوانند بر انتخاب روش جراحی یا زمان درمان اثر بگذارند، بنابراین فهرست کامل داروها باید گفته شود. احساس درد یا لقشدن تنها نشانه مشکل نیست. خونریزی مداوم لثه، تورم، ترشح، بوی بد موضعی و تغییر در نحوه قرارگرفتن روکش هم نیازمند بررسی هستند. آشنایی با علت عفونت ایمپلنت دندان به معنی تشخیص خانگی نیست، اما کمک میکند بیمار تغییرات هشداردهنده را نادیده نگیرد و مراجعه را به تعویق نیندازد. هرچه عوامل خطر بیشتری همزمان وجود داشته باشند، نیاز به برنامه کمآسیب و پیگیری نزدیکتر افزایش پیدا میکند. هنگام توضیح عوارض ایمپلنت در افراد دیابتی باید احتمال بیشتر را از رخداد قطعی جدا کرد و از ایجاد ترس بیدلیل پرهیز داشت.
